Geen auteursrecht op sneeuwlaarzen: Barts vs Ferro Footwear c.s.

Sneeuwlaarzen Barts

Wanneer valt een mode-artikel onder het auteursrecht?

Kleding, schoenen, accessoires, sierraden en andere mode-artikelen kunnen onder het auteursrecht vallen. Zo ook sneeuwlaarzen. Om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen moet het wel gaan om laarzen die voldoende origineel zijn. Juristen zeggen dan dat het moet gaan om “een eigen intellectuele schepping”.

Wat betekent dat concreet? Dat betekent dat er sprake moet zijn van enige originaliteit; er moeten creatieve keuzes zijn gemaakt. Als vuistregel wordt gehanteerd: het ontwerp mag niet zo voor de hand liggend zijn dat een ander onafhankelijk van jou tot hetzelfde ontwerp zou zijn gekomen. Ook mag het ontwerp niet zijn overgenomen van een bestaand ontwerp. Dit is dus best een (zeer) lage drempel.

Sneeuwlaarzen Ferro

De sneeuwlaarzen van Barts zijn niet beschermd onder het auteursrecht

Als het ontwerp niet aan de vereiste originaliteit voldoet, dan is het ontwerp niet beschermd door een auteursrecht. In dat geval zul je in principe moeten accepteren dat anderen eenzelfde ontwerp gebruiken. Dat geldt ook voor de sneeuwlaarzen van Barts B.V.

Barts startte een kort gedingprocedure tegen (onder andere) Ferro Footwear B.V. over de sneeuwlaarzen. Barts was van mening dat de laarzen van Ferro inbreuk maakten op haar auteursrechten. De rechter was echter van mening dat Ferro geen auteursrechten kon doen gelden op het ontwerp van haar laarzen. De rechter was (kort gezegd) van mening dat de laarzen van Barts opgebouwd zijn uit elementen die bekend waren van andere laarzen en dat de combinatie van die elementen zeer voor de hand ligt:

“Op basis van ter zitting getoonde voorbeelden kan ervan worden uitgegaan dat de door Barts gebruikte materialen, kleurstelling, vormgeving, het stikselpatroon en het aanbrengen van een bontkraag als afwerking als zodanig niet nieuw zijn. Genoemde zaken kunnen worden beschouwd als de basiselementen waaruit een sneeuwlaars kan worden opgebouwd. Dergelijke basiselementen komen als zodanig niet voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking. Voor zover een maker dergelijke basiselementen verwerkt, kan hij enkel via de keuze, de schikking en de combinatie van dergelijke elementen uitdrukking geven aan zijn creatieve geest en tot een resultaat komen dat een intellectuele schepping vormt die voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komt, Daarbij is van belang dat het aldus ontstane eindproduct oorspronkelijk dient te zijn in die zin dat het nog niet eerder in de bewuste vorm is vertoond.

Naar is gebleken is het ontwerpproces bij Barts een samenspel geweest van een ontwerper in Nederland en makers van samples in China. De ontwerper maakt een ontwerp en laat daarvan bij de fabrikant een sample maken, De ontwerper beoordeelt dit sample en laat dit zo nodig (in het onderhavige geval door het toevoegen van een bontrand) aanpassen. Vast staat dat ook bij het maken van de samples op de markt verkrijgbare elementen met elkaar zijn gecombineerd.

Nu de door Barts ontworpen sneeuwlaarzen een combinatie vormen van reeds op de markt beschikbare elementen (die vanwege het feit dat Barts en Ferro een gemeenschappelijke leverancier hadden ook aan Ferro ter beschikking stonden), terwijl die elementen naar het oordeel van de voorzieningenrechter op een voor de hand liggende wijze met elkaar zijn gecombineerd, bezit die combinatie onvoldoende oorspronkelijkheid om te kunnen spreken van een werk in de zin van de Auteurswet.” (Arceringen EvG)

Ook geen sprake van slaafse nabootsing

Barts probeerde de laarzen van Ferro nog aan te pakken met een beroep op zogenaamde ‘slaafse nabootsing’. Dat betekent dat iemand het ontwerp van een ander op een verwarringwekkende manier nodeloos nabootst. Of uitgebreider geformuleerd: Er is sprake van slaafse nabootsing indien de nabootser zonder afbreuk te doen aan de deugdelijkheid en bruikbaarheid van het product op bepaalde punten even goed voor een andere vormgeving had kunnen kiezen en hij door dit na te laten verwarring sticht.

De rechter vond dat er geen sprake is van slaafse nabootsing:

“Wat de gestelde slaafse nabootsing betreft moet de vordering worden afgewezen omdat niet is gebleken dat Ferro het product van Barts zodanig heeft nagebootst dat dit als product van Barts zou kunnen worden beschouwd; alleen al door het aanbrengen van een andere merknaam op het product heeft Ferro voldoende afstand genomen van het product van Barts. Hierdoor is onvoldoende aannemelijk dat sprake zal zijn van verwarringsgevaar, hetgeen is vereist voor een geslaagd beroep op slaafse nabootsing. Daarnaast is de voorzieningenrechter voorshands van oordeel dat Barts onvoldoende aannemelijk heeft gemaakt dat haar sneeuwlaarzen een eigen plaats op de markt innemen. Ook dit staat aan een geslaagd beroep op slaafse nabootsing in de weg.”

Deze zaak laat zien dat als twee producten best veel op elkaar lijken, dat dit niet automatisch betekent dat er ook sprake is van auteursrechtinbreuk of onrechtmatig handelen. Eerst moet bekeken worden of de eisende partij wel een beschermingswaardig ontwerp heeft.

Lees hier de hele uitspraak.

About evertvangelderen

Evert van Gelderen is advocaat & partner bij Banning Advocaten. Hij is specialist in het intellectueel eigendomsrecht. Hij houdt zich onder meer bezig met de bescherming van kleding, schoenen, sierraden en merken, het aanpakken van namaak en het opstellen van contracten (algemene voorwaarden, licenties, in- en verkoopcontracten, agentuurovereenkomsten). Contact opnemen? : E: e.vangelderen@banning.nl.
This entry was posted in Intellectuele Eigendom and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply